تبلیغات
دانلود سخنرانی های علامه حسن زاده آملی - علت نیامدن بسم الله در ابتدای ادعیه

علت نیامدن بسم الله در ابتدای ادعیه

با اینكه بسم الله تابلوى در رحمت الهى است و در روایتى از جناب رسول الله صلى اللّه علیه و آله حدیث شد كه فرمود:كل امر ذى بال لم یبدا فیه باسم الله فهو ابتر. الحدیث این سوال پیش مى آید كه چرا ادعیه اهل بیت عصمت و طهارت همانند دعاى كمیل ، جوشن كبیر، دعاهاى صحیفه سجادیه و... مصدر به بسم الله الرحمن الرحیم نیستند و در كتب اصیل خطى و نسخ خطى همانند مصباح كفعمى و اقبال ، عدة الداعدى و... همه ادعیه ماثوره از اهل بیت ، بسم الله ندارند و متاسفانه در این چاپ هاى جدید بر اثر بى توجهى چاپخانه ها و مطبعه ها و كتاب و نساخ ، بسم الله را در اول بعضى از ادعیه آورده اند و خیال مى كنند كه كار خوبى را مرتكب مى شوند در حالى كه نباید آنچه را كه واقع واصل است تحریف نمایند. و حق آن است كه ادعیه مطلقا بسم الله ندارند و اگر چه ائمه معصومین در ابتداى ادعیه شان در خلوتخانه عشق ، بسم الله گفته باشند ولى اجازه نفرموده اند كه با بسم الله مكتوب گردد.
در مفاتیح الجنان نیز دعاى افتتاح ، جوشن كبیر، دعاى سحر، ابوحمزه ثمالى ، دعاى عرفه ، دعاى ندبه ، دعاى عهد، جامعه كبیره ، مناجات شعبانیه ، دعاى توسل ، دعاى كمیل ، و بعضى ادعیه دیگر بدون بسم الله نقل شده است البته باید توجه داشت كه مطلب دلالت ندارد كه پس ما در خواندن این ادعیه با بسم الله تلاوت نكنیم بلكه سوال این است كه چرا ادعیه ائمه معصومین علیهم السلام با بسم الله شروع نشده است با اینكه ابتداى هر كارى با بسم الله زیبنده خواهد بود؟
حضرت استاد علامه مولى حسن زاده روحى فداه در این مورد فرموده اند: كه این مطلب در ذهنم بود و چیزى از كسى هم نشنیده ام تا اینكه بر من القایى سبوحى شده است كه این جهش قلبى و انتقال عرشى را پیدا كنم كه ائمه اطهار علیهم السلام بدین جهت بسم الله را در اول دعاها نیاورده اند كه عوام مردم ادعیه را با قرآن اشتباه نكنند، زیرا كه در اول هر سوره قرآنى بسم الله آمده و چون ادعیه مضامین بلند دارند لذا بسم الله نیاورده اند كه با سوره هاى قرآن اشتباه نكنند.
پس احتراما للقرآن بسم الله را ذكر نفرموده اند، براى تمیز بین ادعیه و قرآن كلام معصوم و قرآن كه حفظ مقام قرآن بشود.
در حین نزول سوره قرآن وقتى بسم الله نازل مى شد مردم مى دیدند كه سوره اى نازل مى گردد و بسم الله را تابلوى سوره ها شناخته بودند و لذا تا بسم الله را مى شنیدند منتظر نزول سوره اى بودند جز اینكه سوره برائت بسم الله ندارد كه به اتفاق كل از سوره قرآنى است با اینكه بسم الله ندارد؛ زیرا سوره غضب و از صفات جلالى برخوردار است و با اسماء جمالى نمى شد مصدر باشد ولى به نص جناب رسول الله و ائمه معصومین علیهم السلام و اجماع كل مسلمانان از سوره هاى قرآنى است .
سپس فرمود: بسیار پیش خواص این سوال مطرح بود ولى براى من این چرا نشد كه از استادهایم سوال كنم ، ولى آن رساله فصل الخطاب نوشتن و كارهاى دیگرم معدات بود كه این معنى در دلم خطور كرده است و خوب انتقال سبوحى هم هست كه ائمه اطهار دیدند كه مردم تا بسم الله مى شنوند به انتظار سوره قرآنى اند و اگر در سوره توبه بسم الله نازل نشد مى دانسته اند و سرش روشن بود لذا براى اینكه مبادا عوام مردم به اشتباه بیفتند و ادعیه را كه از مضامین بلند برخوردار است با قرآن یكى بدانند و به عنوان سوره قرآنى پندارند لذا در اول آن بسم الله نیاورده اند اگر چه خودشان در هنگام دعا در پیشگاه الهى به اسم خداوند شروع مى كردند.
(به كلمه 315 از هزار و یك كلمه ج 3 ص 81 مراجعه شود.)

منبع:شرح دفتر دل